GiYPO

Bugün : 25 Kasim 2017 Cumartesi





    DİĞER BÖLÜMLER
    Tarih Din Uzay
    Bilin ötesi Yaşam Doğa
     Parapsikoloji

 




 

TİBET'TE DİN

Demir kuş uçtuğunda ve Tekerlekli atlar geldiğinde/Tibet halkı karıncalar gibi bütün dünyaya yayılacak ve 'Dharma', Kırmızı Adam'ın dünyasına gelecek.Padmasambhava 8. yy.

Tibet'in yazılı kaynakları 7.yüzyıla kadar gider, ancak göçebe kavimlerin M.0. 2. yüzyılda bugünkü Tibet'te yaşadıkları biliniyor. Son elde edilen arkeolojik buluntulara göre ise,Tibet'in tarihi 50 bin yıl öncesi Neolitik çağa kadar iniyor. Tibet uygarlığının antik merkezi,bugünkü başkent Lhasa'nın 80 km.güney doğusundaki Yarlung vadisi olmuş. Efsaneye göre Tibet halkı, dişi bir göksel varlıkla bir maymundan türemiş. 6. yüzyılda Yarlung'un savaşçı kralı Namri Songsten, Tibet'teki dağınık kabileleri birleştirmeye başlamış. Daha sonra oğlu Songsten Gampo'nun önderliğinde güçlü bir imparatorluk haline gelen Tibet, neredeyse tarihi boyunca kuzey komşusu Çin'le defalarca çatışmış.Yine 7. yüzyılda Tibet'in başkenti bugünkü yerine taşınmış ve Sanskritçe yazı dili kabul edilerek ilk kanunlar oluşturulmuş. 770'lerde Tibet'e gelen ve Samye Manastırım ve ilk Budist üniversiteyi kuran Hintli Tantrik üstad Padmasambhava, Budizmin,Tibet'in eski ruhçu şamanist inanışı Bön dini karşısında iyice güçlenmesin! sağlamış.

BÖN DİNİ

TîBetliler yüzyıllar boyunca, Hint Budizmi ile kendi eski dinsel pratikleririn kanşımmdan oluşan kendilerine özgü bir dinsel yorumu uygulamışlar. Bugün bile din, Tibetlinin gündelik hayatinin merkezini oluşturur. Budizmden önce Tibetin yerel dini, Tönpa Shenrab tarafından kurulan,rahiplere ve şamanlara dayalı bir tür Şamanizm olan Bön diniydi.Kurban törenleri ile desteklenen
doğaüstü güçlerle işbirliği büyü sayesinde yapılırdı. Bön dinine göre, dünya üç küreye ayrılır;cennet, dünya ve yer altı. Cennette 'Lha' adı verilen tanrılar, dünyada 'Nagalar' ve yer altında da Tsen adı verilen şeytanlar yer alırlar. Bu inanışa göre pekçok kutsal,.ruh vardır ve çoğu efsane dağ tanrılarıyla ilintilidir. Kehanetlerin oldukça önemli bir yer aldığı ve içinde Hint ve iran etkileri,bulunan Bön dininin merkezi,Tibetin batısındaki Shang Shung krallığmdadır.

Budizmin gelmesiyle birlikte,her iki din arasmda büyük bir üstünlük mücadelesi başlar.Bunun sonucunda Bön,Budizmden pek çok öğe alır ve yavaş yavaş ona benzemeye başlar, karşılığında da Budizm,Bon'dan aldığı etkiyle gelişir.Bugün Tibet budizmi, dünyanın diğer yerlerindeki Budist uygulamalardan bir takım farklılıklar gösterir ve kendi metodolojisi izlenir. Bugünün bir
Bön manastırını bir Budist manastırdan ayırmak ilk anda zor bile olabilir. 

BUDİZM'DE HAC

Budist hacılar, Lhasa şehrindeki Potala sarayının, kutsal dağ Kailas'ının veya diğer kutsal mekanların etrafında saat yönünde yapacakları 'Korlam' adı verilen kutsal yürüyüş için, çoğu zaman uzun yolculuklar yaparlar.Tibetlinin yaşamında son derec önemli bir yeri olan bu hac yolculukları bazen son derece zor olabilir. Bazıhacı adayları,korlam'larmı 'kjangchag' ile yada daha açık olarak, tüm vücutlarıyla yere uzanıp tekrar ayağa kalkarak ve tekrar uzanarak ve sonra yine aynısını tekrarlayarak yapar.
tibet1.jpg (12222 bytes)
Elle, rüzgar, su veya sıcak hava gücüyle çevrilen, 'manichorkor' ya duatekerlekleri Tibet Budizmine Özgü bir uygulamadır. Elde
taşınanından tütün da, Darjeeling'de gördüğüm 2.5 metre boyundaki gibi dev boyutlara kadar değişik ebatlarda olabilen dua tekerleklerinin üzerinde yazılı olan veya içinde saklanan elyazması kutsal mantralann her dönüşte evrene yayıldığma inanıhr.

Çeşitli maddelerden yapılan 108 taşlı teşbihleri ellerinde hac yolculuklarını yapan hacılar,Buddha'nın adım söylemek için
kutsal kabul edilen sayı olan 100 kez bunu yaparlar. Fazla 8 taş ise,saymada bir hata olursa unutulan ya da kaybolan taşlar için kullanılır.

Köprülerde, çadırlarda, çanlarda veya yüksek dağ geçitlerinde hemen göze çarpan rengarenk dua bayrakları, etkileyici güzellikleriyle bambaşka bir lezzet katar butanduğu yere. Dualar renkli kumaşlara yazılır ve rüzgarla birlikte evrene dağılır. 6 renkten oluşan dua bayraklannda kullanılan renkler de astrolojik olarak özellikle seçilmiştir ve kırmızı bayrağın ateşi,sarı bayrağın toprağı sembolize etmesi gibi her biri değişik bir element için kullanılır.Himalayalarda katıldığım 4 sekizbinlik dağ tırmanışı
ekspedisyonunda, tırmanış öncesinde, Budist Şerpalar tarafından gerçekleştirilen 'Puja'törenlerinde, tanrılara yapılan sunumların arkasından kampın ortasma kurduğumuz direklere,tırmanışın kazasız - belasız geçmesi dileğiyle dua bayrakları asardık.
Çoğu zaman dileklerinüz yerine gelirdide... 



Tarih : 4 Aralik 2007 Salı
Hit : 2375

Mustafa Cirban___ mcirban@ttmail.com