Bugün : 21 Temmuz 2017 Cuma








 
misti_klisesi

                                                       Misti klisesi

        Niğde merkeze bağlı Konaklı beldesinde buluınmaktadır
        Misti adı nereden gelmektedir. Misti tarihsel süreçte değişik isimlerle yazılmış yada adlandırılmıştır. Bunlar, Misti, Misthi, Mysti, Musthilia, Mustilia, Moustila, Misli ve günümüzdeki adıyla Konaklı... Misti yerleşim yerinin ve adının kökenine ilişkin çeşitli fikirler ileri sürülmektedir. Bunlardan ilk görüşe göre Misti’nin kökeni M.Ö. 401 yıllarına gider. Pers Kralı Cyrus’un kardeşi 2.Artakserksis’e karşı savaşında Pers ordusuna savaşmak için giren Yunanlı paralı askerlerin bir grubun yerleşerek kurduğu bir yerleşim birimi olduğu öne sürülmektedir. Bu iddiaya göre bu lejyoner askerlerin kurduğu bu şehre Misthi adı verilmiştir. Bu iddiayı öne sürenlerin dayanağı Misthi kelimesinin anlamının antik dönem Grekçesinde Misthios (Misthii çoğul) ve günümüz Grekçesinde Misthifiroi (Misthotoi çoğul) kelimesinin anlamının ücretli çalışan asker olmasıdır. Özetle bu bölgeye ilk yerleşenlerin adı ile yerleşim yerinin adı arasında bağlantı kuran bir yaklaşım... Misthi’ye yerleşen ve ücretli asker (mercenary) olarak nitelenen bu antik dönemin sakinleride büyük bir ihtimalle mesken ve dini yapılarda uzmanlaşmış zanaatkarlardı. Bu nedenle Misti adının kilise inşaatlarının yapımında çalışan ve sık sık uzak bölgelere seyahat eden maharetli kilise inşaat ustaları anlamına da geldiği öne sürülmektedir. Üçüncü görüş göre Misti’nin Büyük İskender’in (Alexander the Great) ordusundaki paralı askerler tarafından kurulduğu söylenmektedir. Dördüncü görüşe göre Misti’nin Ege Denizi’nde bulunan Delos, Lemnos (Limni) ve Naksos adasındaki gelen grekler tarafından kurulduğunu ileri sürülmektedir. Son görüş ise deniz kenarlarında yaşayan gelir durumu fakir insanların toprakta ücretle çalışmak üzere bu bölgeye gelerek Misti’yi kurdukları öne sürülmektedir.

           Bilindiği üzere Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı imparatorluk dönemlerini yaşamış Kapadokya yöresinde, doğal güzelliklerle içice geçmiş sayısız tarihî kilise bulunur. Kilise, Misti, Misthi, Musthilia, Misli ve en sonunda Konaklı adını almış eski bir Rum köyünün ortasında yer alır. 1844'te Aziz Vlasios adına yaptırılan yapı, köyün zengin geçmişinin şahidi olarak yükselir. Vlasios'un adı Grekçe Agios Vlasios, Latince Saint Blasios ve Ermenicede Surp Vlas olarak geçer. Vlaios, 280-316 arasında Sivas'ta yaşamış, mezarı 20. yüzyıl başlarına kadar Müslümanlarca bir evliya makamı muamelesi görmüş, kerametlerinin ünü bütün dünyaya yayılmış Anadolulu bir azizdir. Kilisede mucize eseri hâlâ yerinde kalabilmiş en önemli ayrıntı, Karamanlıca, yani Grek harfleriyle Türkçe yazılmış iki kitabedir. Kitabelerin birinde Padişah Abdülmecid'in koruyuculuğunu öven, kilisenin mimar Kalfa Kiryako tarafından Konya Metropoliti loakim'in ruhani liderliğinde inşa edildiğini anlatan, bütün Ortodoksların layık oldukları cennete gitmelerini temenni eden sözler yer alır.
Tarihî kaynaklar Misli'nin bir yeraltı yerleşim bölgesi olduğunu yazar. İşte kilisenin çevresinde göreceğiniz, bugün patates deposu olarak kullanılan sayısız yeraltı mekanı, o günlerden kalan son izlerdir. 1913'te 4 bin kadar Ortodoks'un yaşadığı bu köy, bugün ne yazık ki unutulmuşluğun gölgesinde, zengin tarihinin layık olduğu öneme kavuşacağı günü bekliyor.

             Misti’de bulunan kesme taştan yapılmış görkemli ve gösterişli Aziz Vlasios kilisesininde bulunan karamanlıca epigraflar (yazıt) Kapadokya bölgesinde bulunan epigraflardan çok farklı olduğu gibi kaligrafik açıdanda Bizans kaligrafisini andıran özellikler göstermektedir. Bu epigrafların okuması ve çözülmesi oldukça güç olmasına rağmen bunu yapabildiğimizi zannediyorum.Bu karamanlıca epigrafın çevirisi aşağıdadır:
Allahu azim-i şan alempenah Abdilmecid efendimizin fermanığilen
İkoniu rohbanı Ioakimin kametiğilen KalFa Kiryakonun caht-i kargistigilen Misti
sakindarların zahmetiyilen Aziz Blasiosun inayetiyilen cümle Orthodoksosları
layık eyileye ol cenneti aleyie (aleye) Amin

 


Mustafa Cirban___ mcirban@ttmail.com