Bugün : 22 Mayis 2018 Salı









 

               

         Bozdoğan Su Kemeri,

        Konstantin’in hüküm sürdüğü 306 ve 337 yılları arasında bir tarihte inşaatı başlamış ve Doğu Roma İmparatoru Flavius Iulius Valens tarafından MS 378 yılında tamamlanmıştır. Bu nedenle Valens Su Kemeri olarak da anılır. Fatih ilçe sınırları içerisinde Saraçhane bölgesinde yer alır.Farklı dönemlerde Osmanlı  Sultanları tarafından restore ettirilen su kemeri, şehrin önemli tarihi eserlerinden birisidir.Orta Çağ'da, kentin su ihtiyacını karşılayan tamamı 250 kilometre civarında olan ve suyunu Kâğıthane ile Marmara Denizi arasında kalan tepelerin yamaçlarından alan ve Trakya’nın tepelik bölgelerinden başkente kadar uzanarak şehrin su ihtiyacını karşılayan geniş su kemeri ve kanallar sisteminin bir parçasıdır. Konstantinopolis’in toplam 1 milyon metreküp olan su depolarını dolduruyordu.1500 yıl faal olarak kullanılmıştır.

        Kemere Roma döneminde çeşitli eklemeler ve bakımlar da yapıldı. Bunlar arasında belki de en önemlileri, Jüstinyen döneminde yapılanlardır. 1.Jüstinyen, Bozdoğan Su Kemeri’ni, Roma döneminde
 İstanbul’un en büyük su deposu olan Yerebatan Sarnıcı ile ondan sonra gelen Binbirdirek Sarnıcı’na bağlamıştı. Ayrıca 1.Theodosius da MS 328 yılında, Konstantinopolis’i çok ciddi bir  şekilde etkileyen kuraklığın ardından şehre yeni bir kemer yaptırmıştı.

         626 yılındaki Avar kuşatması sırasında sur dışında kalan kısmının bir bölümü yıkılarak su iletimi kesilen su kemeri, ancak 758 yılındaki büyük kuraklık zamanında V. Konstantin tarafından yıkılan yerlerinin onartılmasıyla tekrar su iletilebildi.Valens Su Kemeri, son büyük tamiratını ise 11.yy’da görmüş.Fatih Sultan Mehmet'in, İstanbul'u fethinden(1453) sonra, Eski Saray’a ve daha sonra Topkapı Sarayı’na da su sağlayacak olan rezerv sisteminin tamamı onarıldı ve kuzeydoğudan çekilen yeni bir hatla birleştirildi. 1509’da meydana gelen Büyük İstanbul Depreminde Şehzade Camii yakınlarındaki bölümü zarar gören su kemeri yıkılan kısımları kısa bir süre sonra tekrar inşa edildi.
 

         Deniz seviyesinden 63 metre yukarıda bulunan Bozdoğan Su kemerinin uzunluğu 971 metre, yüksekliğinin maksimuma ulaştığı noktanın yerden yüksekliği 29 metredir.Bugün temellerin toprak seviyesinden 4-6 m aşagıda olduğu tahmin ediliyor. 73 kemerin 18-73 arası çift katlıdır.Bunlardan 41-45 arası 2.mustafa 52-56 arası kemerler de kanuni tarafından yapılmıştır.Kemerlerin genişliği 7.75 metre ile 8.24 metre arasında değişmektedir.Sütunların kalınlığı 3.70 metre ve kavisler 4 metre genişliğindedir.


 


Mustafa Cirban___ mcirban@ttmail.com